به گزارش تاریخ تطبیقی، یکی از تشکیلات مرموز در سطح جهان که به کشور ما نیز رخنه کرده بود، فراماسونری است. کتاب «تاریخ تحولات سیاسی ایران» به رابطه این تشکیلات با استعمار، اشاره می‌کند:

آنچه از تکاپوی فراماسونری در جهان سوم برمی‌آید، این است که ایجاد و رشد و توسعه این تشکیلات در کشورهای جهان سوم، رابطه تنگاتنگی با توسعه و نفوذ استعمار در جهان دارد. ایجاد کانون‌های فراماسونری در مصر، در پی اشغال این کشور توسط ناپلئون صورت پذیرفت. در آفریقای جنوبی و هند نیز فراماسون‌ها همراه با نفوذ و حضور استعمار به فعالیت پرداختند. در ایران، در پی اولین تماس‌هایی که از زمان فتحعلی‌شاه با انگلستان و فرانسه برقرار شد، این کشورها در راستای تحقق اهداف خود که مبتنی بر تضعیف ایران جهت تضمین سلطه بر هندوستان و دیگر نقاط آسیا بود، تلاش‌های بسیاری برای جذب رجال ایرانی به این سازمان به عمل آوردند. میرزاابوالحسن‌خان ایلچی، میرزاملکم‌خان و عسگرخان افشار ارومی و… ازجمله افرادی بودند که در راستای همین سیاست به عضویت لژهای ماسونی درآمدند و ایران، عرصه فعالیت جمعیتی شد که رفته‌رفته بر تمامی ارکان سیاسی، اقتصادی، فرهنگی آن، پنچه افکندند.

 

منبع: موسی نجفی- موسی فقیه حقانی، تاریخ تحولات سیاسی ایران، ص۵۲۹